Orgie der wintervlinders

Ik parkeer mijn fiets langs de weg op de plek waar het bospad begint. Het enige licht in de wijde omgeving is de bundel die mijn zaklamp uitstraalt. Verder is alles aardedonker, de zon is immers al een tijdje onder. Het is koud en vochtig, eigenlijk hoor ik nu lekker thuis op de bank te zitten, tv kijken of iets dergelijks… Ik overweeg eventjes om terug naar huis te fietsen. Dan vliegt er plotseling een kleine witte vlinder door het schijnsel van de lamp. En nog een. Ik schijn in het rond en meteen bij de eerste boom is het al raak! Ook alle andere bomen zitten vol! Zo extreem had ik het niet verwacht! Het is schitterend! Het is wonderbaarlijk! Het is… DE ORGIE DER WINTERVLINDERS!

In deze tijd van het jaar zijn er bijna geen insecten meer te vinden. Alle dagvlinders zijn overleden of in winterslaap, maar er zijn nu nog wel wat nachtvlinders actief. Eén van deze soorten is de kleine wintervlinder, die een vliegtijd heeft van half oktober tot eind december. Omdat ik deze soort nog nooit op de foto had gezet, leek me dat wel een leuke uitdaging! Dus ik stapte meteen op de fiets en reed naar een bos aan de rand van Dalfsen, wat mij wel een mooi plekje leek voor deze vlinder. Ik begon met het afspeuren van de boomstammen, op zoek naar slapende exemplaren, maar helaas zonder succes… Wel vond ik een gepluimde spanner (een andere nachtvlinder die nu actief is), die net uit de pop gekropen was. Deze vlinder was zijn op dat moment nog vormeloze vleugels aan het volpompen met bloed toen ik hem aantrof op een boomstam.

net-uit-de-pop-gekropen-gepluimde-spanner
Nog maar net uit de pop en nu al een fotomodel!

Ik vind dat wel leuk, die verfrommelde vleugels. Omdat ik altijd alleen maar vlinders die al wel kunnen vliegen fotografeer, is dit een mooie afwisseling!

net-uit-de-pop-gekropen-gepluimde-spanner-close-up
In deze close-up wordt de onregelmatigheid van de vleugel benadrukt door de beperkte scherptediepte

En zoals zo vaak in deze tijd van het jaar vind ik het leuk om nog wat herfstkleuren in de foto te verwerken, het liefst met mijn groothoek-macrolens. Daarom heb ik ook nog een foto van onderaf gemaakt zodat de oranjebruine boomtoppen zichtbaar zijn.

net-uit-de-pop-gekropen-gepluimde-spanner-wil-vliegen
Nog even wachten en dan kan de vlinder zijn droom om die kleurrijke toppen te bereiken waarmaken!

Zoals je in de proloog kunt lezen ben ik een paar uurtjes later, na zonsondergang, teruggekeerd om in het donker te zoeken, het zijn nou eenmaal nachtvlinders. Het schouwspel dat ik toen aantrof was fantastisch: vele honderden mannelijke kleine wintervlinders, sommige vliegend, de meeste wachtend op de bomen. Allemaal met hetzelfde doel: een vrouwtje vinden om mee te paren.

mannelijke-kleine-wintervlinders-wachten-op-vrouwtjes
Het was een drukte van jewelste op de bomen; op sommige zaten wel een stuk of 50 wintervlinders!

Maar… Als dit allemaal mannetjes zijn, waar zijn dan de vrouwtjes? Die zijn een stuk minder opvallend dan hun vele minnaars: ze hebben namelijk geen vleugels!

vrouwelijke-kleine-wintervlinder-op-boomschors
Het vleugelloze vrouwtje van de kleine wintervlinder

In de strooisellaag onderaan de bomen liggen de poppen van deze vrouwtjes. Wanneer ze daaruit komen, kruipen ze meteen omhoog op de boomstam, waar ze door de mannetjes worden opgewacht. Degene die er dan als eerste bij is, gaat met haar paren.

parende-kleine-wintervlinders-op-boomschors
De paring van de kleine wintervlinder

Daarna kruipt het vrouwtje verder omhoog de boom in, naar een plek waar ze haar eitjes kan leggen. Zo kunnen de rupsen in het voorjaar meteen bij de verse bladeren!

Tijdens de paring moeten de vlinders natuurlijk wel goed blijven opletten: sommige roofdieren lusten namelijk wel een lekker sappig vlindertje…

parende-kleine-wintervlinders-worden-bejaagd
Deze wintervlinders zijn zo druk bezig dat ze niet doorhebben dat ze beslopen worden…

Ook voyeurisme is geen vreemd verschijnsel onder de wintervlinders…

eenzame-kleine-wintervlinder-bekijkt-parende-soortgenoten
Tja, wat kan ik hierover zeggen?

Wat was het prachtig om dit een keer mee te maken, echt bijzonder om zoveel kleine wintervlinders bij elkaar te zien! Ik kan jullie ook van harte aanbevelen om de komende weken een keer in het donker met een zaklamp naar buiten te gaan. Op een plek waar voldoende bomen zijn, zijn de wintervlinders waarschijnlijk ook aanwezig!

4 Reacties op “Orgie der wintervlinders

  • 29 november 2016
    Permalink

    Moedig van je hoor Quinten. Als ik moest kiezen bleef ik lekker warm op de bank zitten.
    Maar nu ik je resultaat zie ben ik toch op andere gedachten gekomen.
    Je was er precies op het goede moment en het zijn weer prachtige foto’s geworden.
    Pluim op je hoed !!!!

    Reply
  • 29 november 2016
    Permalink

    Hoi Quinten,

    UNIQUE, foto’s mooi, beschrijving in goed Nederlands, TOP.
    Ik denk dat anderen geïnteresseerden met veel plezier je berichten lezen.
    Zo maar een idee !! Kom je niet in aanmerking bij particulieren of instanties
    voor sponsoreng ? Benader de kontakten die je hebt. Ik denk dat je met de oude
    kontakten en eventuele nieuwe kontakten goede kansen maakt.
    Lezingen geven lijkt me ook een goed idee.
    Er komt niets vanzelf naar je toe in het leven. Aktie is reaktie.

    Gr. d e Ouwe Reus.

    Gr.

    Reply
  • 5 december 2016
    Permalink

    Prachtige foto’s Quinten. De vlinder met verfrommelde vleugels, het lijken net mini eikenblaadjes, nog nooit gezien. Erg mooi!

    Reply
  • 19 februari 2017
    Permalink

    Ik heb nooit geweten dat er ook wintervlinders zijn! Al weer iets van je geleerd, Quinten!
    Super mooie foto’s weer, en je beschrijft het zo goed!

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *